Ludovisi Ares (foto Wikimedia Commons)
Ludovisi Ares (foto Wikimedia Commons)

Gelukkig legde men in 1622 ijverig nieuwe riolen aan in de buurt van het Palazzo Santa Croce. Hier was rond 132 v.C. een tempel voor Mars gebouwd als deel van het Circus Flaminius. Dit beeld werd uit de grond gehaald en kreeg een plek in de collectie van kardinaal Ludovico Ludovisi (nu in palazzo Altemps). Het is een tweede-eeuwse Romeinse kopie van een Grieks origineel uit de 4de eeuw v.C. Sommigen zagen er eerder Achilles in, maar het ging de geschiedenis in als Mars oftewel Ares. Dat is waarschijnlijk ook te danken aan Gianlorenzo Bernini, die in 1627 het beeld mocht restaureren. Hij beperkte zich niet tot de gevraagde nose-job, herstelling van de handen, armen, de schede van het zwaard en de toevoeging van de rechtervoet in Carrara-marmer. De jonge Eros, spelend tussen de voeten van Ares, kreeg een vrolijk snoetje. De glimlach van de kleine krullenbol contrasteert met de gelaatsuitdrukking van de oorlogsgod.

Detail van het zwaard, eigen foto, maart 2013.
Detail van het zwaard, eigen foto, maart 2013.

Nog een grappiger kopje zette Bernini op het gevest van het zwaard. Het zwaard is een beetje bijzonder, Ares wordt vaak afgebeeld met een speer.

Wat is er nog bijzonder aan dit beeld? Ares is traditioneel de woeste, nietsontziende krijger. Het morele aspect van oorlogvoeren neemt Zeus wel voor zijn rekening en het denkwerk wordt overgelaten aan Athena. Hier is Ares ofwel aan het uitrusten van de strijd (net zoals de krijger naast hem in de zaal) ofwel wacht hij ongeduldig tot het weer zijn beurt is.

Fries Parthenon, oost, blok 4 (foto Wikimedia Commons)
Parthenon (foto Wikimedia Commons)

De houding doet denken aan blok 4 van de oostelijke fries van het Parthenon, waar hij met twee handen om zijn knie geslagen naast tante Demeter zit. Rechts naast hem zitten zijn zus Hebe en moeder Hera. Als je oplijst hoeveel scheve schaatsen Zeus ooit heeft gereden, zou je bijna vergeten dat hij ook nog kinderen had bij zijn eigen vrouw, Hera. De bekendste zijn Hebe, Eris, Hephaestus en Ares.

Het beeld was niet alleen populair bij kunstliefhebbers in de 17de en 18de eeuw… het prijkt vandaag nog op de shirts van de Griekse sportclub Aris Thessaloniki, waarvan Aris FC een onderdeeltje is.

Extra links: Spaans artikel over de restauratie door Bernini, Engelse brochure over werken van Bernini in Rome, theoi.com over Ares.

Advertenties